पुराण हिन्दू धर्मका प्राचीन धार्मिक ग्रन्थहरू हुन्। यी ग्रन्थहरू संस्कृत भाषामा लेखिएका छन् र देवदेवी, सृष्टिको उत्पत्ति, राजाहरू, ऋषिमुनि, तथा धर्म–कर्मका कथाहरू समेटिएका छन्। पुराणहरू सरल कथाको माध्यमबाट धर्म, नैतिकता र जीवनका मूल्यहरू सिकाउनका लागि रचना गरिएका हुन्।
पुराणमा सृष्टिको उत्पत्ति, युगहरूको वर्णन, भगवान् विष्णु, शिव, देवी आदि देवताहरूका कथाहरू, साथै मानव जीवनमा पालन गर्नुपर्ने धर्म र कर्तव्यको व्याख्या पाइन्छ। साधारण मानिसहरूले पनि सजिलै बुझ्न सकून् भन्ने उद्देश्यले पुराणहरू कथा र उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरिएका छन्।
पुराण दुई प्रकारका हुन्छन्।
महापुराण — १८ वटा
उपपुराण — १८ वटा
ब्रह्म, पद्म, विष्णु, शिव (वायु), भागवत, नारद, मार्कण्डेय, अग्नि, भविष्य, ब्रह्मवैवर्त, लिङ्ग, वराह, स्कन्द, वामन, कूर्म, मत्स्य, गरुड, ब्रह्माण्ड
उपपुराण पनि १८ वटा मानिन्छन्, तर तिनका नाम र सूची परम्पराअनुसार अलि फरक–फरक भेटिन्छन्।
चाहनु भयो भने म महापुराणको संक्षिप्त परिचय वा कुन पुराण के विषयमा हो भनेर पनि बताइदिन स
अमूर्तलाई चिन्न, जान्न, बुझ्न र स्मरण गर्न सजिलो होस् भनी बनाएका आकार नै मूर्ति हुन् । मूर्तिले अदृश्यलाई देखाउँछ, अज्ञातलाई बुझाउँछ, अगम्यलाई बोध गराउँछ । याद गर्न सजिलो होस्…
थप पढ्नुहोस्
शिव, महादेव, रुद्र, नीलकण्ठलाई एकै तत्व र स्वरूपमा बुझेको पाइन्छ। लामो समयदेखिको भ्रमपूर्ण व्याख्या, गलत अभ्यास र अपूर्ण शिक्षाले यस्तो हुन पुग्यो। … विष्णु शेषनागमाथि क्षीरसागरमा…
थप पढ्नुहोस्
पुराण हिन्दू धर्मका प्राचीन धार्मिक ग्रन्थहरू हुन्। यी ग्रन्थहरू संस्कृत भाषामा लेखिएका छन् र देवदेवी, सृष्टिको उत्पत्ति, राजाहरू, ऋषिमुनि, तथा धर्म–कर्मका कथाहरू समेटिएका छन्।…
थप पढ्नुहोस्